پرهیزهای مکانی و زمانی  رابطه جنسی در طب اسلام

 

 

 

پرهیزهای زمانی:

عنه صلى الله علیه و آله و سلّم

– فی وَصایاهُ لِعَلِیٍّ علیه السلام: یا عَلِیُّ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ فی أوَّلِ الشَّهرِ و وَسَطِهِ و آخِرِهِ ؛ فَإِنَّ الجُنونَ وَ الجُذامَ وَ الخَبَلَ لَیُسرِ عُ إلَیها و إلى وَلَدِها.

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ بَعدَ الظُّهرِ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ فی ذلِکَ الوَقتِ یَکونُ أحوَلَ ، وَالشَّیطانُ یَفرَحُ بِالحَوَلِ فِی الإِنسانِ .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ فی لَیلَهِ الأَضحى ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ لَهُ سِتُّ أصابِعَ ، أو أربَعُ أصابِعَ .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ بَینَ الأَذانِ وَالإِقامَهِ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ حَریصاً عَلى إهراقِ الدِّماءِ .

یا عَلِیُّ : إذا حَمَلَتِ امرَأَتُکَ فَلا تُجامِعها إلاّ وأنتَ عَلى وُضوءٍ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ أعمَى القَلبِ بَخیلَ الیَدِ .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِع أهلَکَ فِی النِّصفِ مِن شَعبانَ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ مَشؤوماً ذا شَأمَهٍ فی وَجهِهِ .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِع أهلَکَ فی آخِرِ دَرَجَهٍ مِنهُ إذا بَقِیَ یَومانِ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ عَشّارا ، أو عَونا لِلظّالِمینَ ویَکونُ هَلاکُ فِئامٍ مِنَ النّاسِ عَلى یَدَیهِ .

یا عَلِیُّ ، إذا خَرَجتَ فی سَفَرٍ فَلا تُجامِع أهلَکَ مِن تِلکَ اللَّیلَهِ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یُنفِقُ مالَهُ فی غَیرِ حَقٍّ ، وقَرَأَ رَسولُ اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم : « إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُواْ إِخْوَ نَ الشَّیَـطِینِ » .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِع أهلَکَ إذا خَرَجتَ إلى سَفَرٍ مَسیرَهَ ثَلاثَهِ أیّامٍ ولَیالیهِنَّ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ عَونا لِکُلِّ ظالِمٍ عَلَیکَ . . .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِع أهلَکَ فی أوَّلِ ساعَهٍ مِنَ اللَّیلِ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ لا یُؤمَنُ أن یَکونَ ساحِرا مُؤثِرا لِلدُّنیا عَلَى الآخِرَهِ .(۱)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم

– در سفارش هاى ایشان به امام على علیه السلام -: اى على! در آغاز ، میان و پایان ماه با همسرت همبسترى مکن؛ چه ، [در این صورت] دیوانگى ، جذام و تباه مغزى به سوى وى و فرزندش خواهد شتافت.

اى على! بعد از ظهر با همسرت نزدیکى مکن ؛ چرا که اگر در آن هنگام ، میانتان فرزندى تقدیر شود ، کژْ چشم خواهد بود و شیطان ، از کژْ چشمى انسان ، شادمان مى شود .

اى على! در شب عید قربان با همسرت نزدیکى مکن ؛ زیرا اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، شش انگشت یا چهار انگشت خواهد داشت .

اى على! میان اذان و اقامه با همسرت نزدیکى مکن ؛ زیرا اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، به خونریزى علاقه مند خواهد بود .

اى على! اگر همسرت باردار شد ، با او آمیزش مکن ، مگر آن که با وضو باشى ؛ زیرا اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، کورْدل و ناخنْ خشک خواهد بود .

اى على! در نیمه شعبان با همسرت نزدیکى مکن ، زیرا اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، بدْشگون خواهد بود و نشانى سیاه بر چهره خواهد داشت .

اى على! با همسرت در آخرین روزهاى پاکى و در حالى که بیش از دو روز به قاعدگی نمانده باشد ، نزدیکى مکن ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، عشّار یا یاورِ ستمگران خواهد بود و توده هایى از مردم به دست او به کام مرگ خواهند رفت .

اى على! چون آهنگ سفر کردى ، آن شب با همسرت نزدیکى مکن ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، دارایى خویش را در غیر حق خرج خواهد کرد . (آن گاه ، پیامبر صلى الله علیه و آله و سلّم این آیه را خواند 🙂 «ولخرج ها، برادران شیاطین اند» .

اى على! چون روانه سفرى شدى ، تا مسافت سه شبانه روز ره پیمودن ، با همسرت نزدیکى مکن ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، یار هر ستمگرى خواهد بود که بخواهد به تو ستمى برساند .

اى على! در نخستین ساعت شب ، با همسرت نزدیکى مکن ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، اطمینانى نیست که ساحر و از آنان که دنیا را بر آخرت بر مى گزیند ، نباشد .

رسول اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم :

مَن وَطِئَ امرَأَتَهُ وهِیَ حائِضٌ فَقُضِیَ بَینَهُما وَلَدٌ فَأَصابَهُ جُذامٌ ، فَلا یَلومَنَّ إلاّ نَفسَهُ . (۲)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم :

هر کس با زنش در حالى که وى حائض است ،نزدیکى کند و برایشان فرزندى تقدیر شود و این فرزند به جذام مبتلا گردد ، کسى جز خویش را نکوهد .

الکافی عن عبد الرحمن بن سالم عن أبیه عن الإمام الباقر علیه السلام ، قال :

قُلتُ لَهُ : هَل یُکرَهُ الجِماعُ فی وَقتٍ مِنَ الأَوقاتِ وإن کانَ حَلالاً؟

قالَ : نَعَم ، ما بَینَ طُلوعِ الفَجرِ إلى طُلوعِ الشَّمسِ ، ومِن مَغیبِ الشَّمسِ إلى مَغیبِ الشَّفَقِ ، وفِی الیَومِ الَّذی تَنکَسِفُ فیهِ الشَّمسُ ، وفِی اللَّیلَهِ الَّتی یَنخَسِفُ فیهَا القَمَرُ ، وفِی اللَّیلَهِ وفِی الیَومِ اللَّذَینِ یَکونُ فیهِمَا الرّیحُ السَّوداءُ ، وَالرّیحُ الحَمراءُ ، وَالرّیحُ الصَّفراءُ ، وَالیَومِ واللَّیلَهِ اللَّذَینِ یَکونُ فیهِمَا الزَّلزَلَهُ . (۳)

– به نقل از عبد الرحمان بن سالم ، از پدرش: به امام باقر علیه السلام گفتم : آیا وقتى از اوقات هست که در آن ، آمیزش در حالى که حلال است ، مکروه باشد؟

فرمود : «آرى . میان طلوع سپیده تا طلوع خورشید ، از غروب خورشید تا پنهان شدن سرخى افق ، در روزى که خورشید مى گیرد ، در شبى که ماه مى گیرد ، در شب و روزى که در آنها باد سیاه ، باد سرخ و باد زرد مى وزد ، و در روز و شبى که در آن ، زلزله رخ مى دهد» .

پرهیزهای مکانی:

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ تَحتَ شَجَرَهٍ مُثمِرَهٍ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ جَلاّداً قَتّالاً ، أو عَریفاً .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ فی وَجهِ الشَّمسِ وتَلَألـُئِها إلاّ أن تُرخِیَ سِترا فَیَستُرَکُما ؛ فَإِنَّهُ أن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ لا یَزالُ فی بُؤسٍ وفَقرٍ حَتّى یَموتَ .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِع أهلَکَ عَلى سُقوفِ البُنیانِ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ یَکونُ مُنافِقاً مُرائِیاً مُبتَدِعا .(۱)

اى على! در زیر درختى میوه دِه با همسرت آمیزش مکن ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، جلاّد ، قاتل یا عریف خواهد بود .

اى على! در زیر نور خورشید و تابش آن با همسرت نزدیکى مکن ، مگر این که پرده اى آویخته باشى که شما را مى پوشاند ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود تا پایان عمر در تیره بختى و تهى دستى خواهد بود .

اى على! بر پشتِ بام خانه با همسرت نزدیکى مکن ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، منافق ، ریاکار و بدعت گذار خواهد بود .

پرهیزهای حین آمیزش:

رسول اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم

یا عَلِیُّ ، لا تَتَکَلَّم عِندَ الجِماعِ ؛ فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ لا یُؤمَنُ أن یَکونَ أخرَسَ ، ولا یَنظُرَنَّ أحَدٌ إلى فَرجِ امرَأَتِهِ ، وَلیَغُضَّ بَصَرَهُ عِندَ الجِماعِ ، فَإِنَّ النَّظَرَ إلَى الفَرجِ یورِثُ العَمى فِی الوَلَدِ .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ بِشَهوَهِ امرَأَهِ غَیرِکَ ؛ فَإِنَّی أخشى إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ أن یَکونَ مُخَنَّثا ، أو مُؤَنَّثاً مُخَبَّلاً .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ مِن قِیامٍ ؛ فَإِنَّ ذلِکَ مِن فِعلِ الحَمیرِ ، فَإِن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ کانَ بَوّالاً فِی الفِراش کَالحَمیرِ البَوّالَهِ فی کُلِّ مَکانٍ .(۱)

اى على! به هنگام آمیزش ، سخن مگوى ؛ چرا که اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، اطمینانى نیست که لال نباشد . هم مبادا کسى از شما بر شرمگاه زن خویش بنگرد ؛ بلکه باید به هنگام آمیزش ، دیده فرو هِلَد ؛ چرا که نگریستن به شرمگاه ، کورى را در فرزند بر جاى مى نهد .

اى على! با هوس به زنى غیرِ همسر خود ، با زن خویش آمیزش مکن ؛ زیرا از این بیم دارم که اگر برایتان فرزندى تقدیر شود ، زنْ صفت ، یا ماده و تباهْ مغز باشد .

اى على! ایستاده با همسرت نزدیکى مکن ؛ چرا که این کار ، کارِ خران است ؛ و اگر میانتان فرزندى تقدیر شود ، ادرار کننده در بستر باشد ، چنان که خران در هر مکانى پیشاب مى ریزند .

رسول اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم :

لا یُجامِعَنَّ أحَدُکُم وبِهِ حَقنٌ مِن خَلاءٍ ؛ فَإِنَّهُ یَکونُ مِنهُ البَواسیرُ ، ولا یُجامِعَنَّ أحَدُکُم وبِهِ حَقنٌ مِن بَولٍ ؛ فَإِنَّهُ یَکونُ النَّواصیرُ . (۴)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم :

مبادا کسى در حالى که از قضاى حاجت خوددارى مى ورزد ، نزدیکى کند ؛ چرا که این کار ، بواسیر مى آورد ؛ و مبادا کسى در حالى که پیشاب خود را نگه مى دارد ، نزدیکى کند ؛ چرا که این کار ، ناسور مى آور د .

الإمام الصادق علیه السلام :

ثَلاثَهٌ یَهدِمنَ البَدَنَ ورُبَّما قَتَلنَ : دُخولُ الحَمّامِ عَلَى البِطنَهِ ، وَالغِشیانُ عَلَى الاِمتِلاءِ ، ونِکاحُ العَجائِزِ .(۵)

امام صادق علیه السلام :

سه چیز ، بدن را فرسوده مى کند و شاید هم [فرد را ] بکُشد : حمّام رفتن با شکم پُر ، آمیزش کردن با شکم پُر ، و همبسترى با پ یرزنان .

الإمام علیّ علیه السلام :

نَهى رَسولُ اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم أن یُجامِعَ الرَّجُلُ امرَأَتَهُ ، وَالصَّبِیُّ فِی المَهدِ یَنظُرُ إلَیهِما .(۶)

امام على علیه السلام :

پیامبر خدا از این نهى فرمود که در حالى مرد با همسرش آمیزش کند که کودکى در گهواره ، آنان را مى نگرد .

الإمام الصادق علیه السلام :

لا یُجامِعِ الرَّجُلُ امرَأَتَهُ ولا جارِیَتَهُ وفِی البَیتِ صَبِیٌّ ؛ فَإِنَّ ذلِکَ مِمّا یورِثُ الزِّنا .(۷)

امام صادق علیه السلام :

انسان ، نباید با وجود پسر بچّه در خانه ، با همسرش یا کنیزش آمیزش کند؛ زیرا این کار ، پیامدِ زنا دارد .

پرهیزهای بعد از آمیزش:

الإمام الرضا علیه السلام :

الجِماعُ بَعدَ الجِماعِ مِن غَیرِ أن یَکونَ بَینَهُما غُسلٌ ؛ یورِثُ لِلوَلَدِ الجُنونَ . (۸)

امام رضا علیه السلام :

آمیزش پس از آمیزش ، بى آن که میان آنها غسلى صورت پذیرفته باشد ، دیوانگى فرزند را در پى مى آورَد.

رسول اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم

یا عَلِیُّ ، مَن کانَ جُنُبا فِی الفِراشِ مَعَ امرَأَتِهِ فَلا یَقرَاَالقُرآنَ ، فَإِنّی أخشى أن تَنزِلَ عَلَیهِما نارٌ مِنَ السَّماءِ فَتُحرِقَهُما .

یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ إلاّ ومَعَکَ خِرقَهٌ ومَعَ أهلِکَ خِرقَهٌ ولا تَمسَحا بِخِرقَهٍ واحِدَهٍ فَتَقَعَ الشَّهوَهُ عَلَى الشَّهوَهِ ؛ فَإِنَّ ذلِکَ یُعَقِّبُ العَداوَهَ بَینَکُما ، ثُمَّ یُؤَدّیکُما إلَى الفُرقَهِ وَالطَّلاقِ .(۹)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم

اى على! هر کس جنب با همسر خویش در بستر باشد ، نباید قرآن بخواند ؛ چه ، از این بیم دارم که از آسمان ، آتشى بر آنها فرود آید و آنان را بسوزا نَد .

اى على! با همسرت آمیزش مکن ، مگر آن که هر کدامتان دستمالى داشته باشید . خود را با پارچه اى مشترک ، پاک نکنید که شهوت بر شهوت واقع مى شود و این کار ، دشمنى میان شما را در پى مى آورد و کارتان را به جدایى و طلاق مى کشانَد .

رسول اللّه صلى الله علیه و آله و سلّم :

خَمسُ خِصالٍ تورِثُ البَرَصَ : النّورَهُ یَومَ الجُمُعَهِ ویَومَ الأَربَعاءِ ، وَالتَوَضُّؤُ وَالاِغتِسالُ بِالماءِ الَّذی تُسَخِّنُهُ الشَّمسُ ، وَالأَکلُ عَلَى الجَنابَهِ ، وغِشیانُ المَرأَهِ فی أیّامِ حَیضِها ، وَالأَکلُ عَلَى الشِّبَعِ .(۱۰)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم :

پنج چیز است که پیسى مى آورَد : نوره کشیدن در روز جمعه و چهارشنبه ؛ وضو گرفتن و غسل کردن با آبى که به آفتاب گرم شده است ؛ خوردن در حال جنابت ؛ آمیزش با زن در هنگام حائض بودنش ؛ و خوردن در حال سیرى .

رسول الله صلى الله علیه و آله و سلّم :

إنَّ اللّه تَبارَکَ وتَعالى – – کَرِهَ لَکُم أیَّتُهَا الاُمَّهُ أربَعاً وعِشرینَ خَصلَهً ونَهاکُم عَنها : . . . کَرِهَ لِلرَّجُلِ أن یَغشَى امرَأَتَهُ وهِیَ حائِضٌ ، فَإِن غَشِیَها فَخَرَجَ الوَلَدُ مَجذوماً أو أبرَصَ ، فَلا یَلومَنَّ إلاّ نَفسَهُ . (۱۱)

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله و سلّم :

اى امّت! خداوند – تبارک و تعالى – براى شما امّت ، ۲۴ چیز را دوست ندارد و شما را از آنها نهى مى کند : . . . براى مرد ، این را خوش نمى دارد که با زن خویش در حالى که وى حائض است ، آمیزش کند . پس اگر چنین کند و فرزند حاصل از آن جذامى یا گرفتار پیسى زاده شود ، مبادا جز خویش را نکوهش کند .

الکافی عن عُذافِر الصیرفیّ: قالَ أبو عَبدِ اللّه علیه السلام : تَرى هؤُلاءِ المُشَوَّهینَ خَلقُهُم؟

قُلتُ : نَعَم. قالَ : هؤُلاءِ الَّذینَ آباؤُهُم یَأتونَ نِساءَهُم فِی الطَّمثِ . (۱۲)

– به نقل از عُذافِر صیرفى: امام صادق علیه السلام فرمود : «آیا این ناهنجار آفریده شدگان را مى بینى؟» .

گفتم : آرى. فرمود : «اینان ، کسانى اند که پدرانشان با زنان خود در دوران آلودگى آنان ، آمیزش مى کردند» .

پرهیز از زیاده روی در آمیزش جنسی

امیر المؤمنین علیٌّ علیه السلام :

مَن أرادَ البَقاءَ ولا بَقاءَ فَلْیُباکِرِ الغَداءَ ، وَلیُجَوِّدِ الحِذاءَ ، وَلیُخَفِّفِ الرِّداءَ ،وَلْیُقِلَّ غُشْیانَ النِّساءِ . (۱۳)

امام على علیه السلام :

هر کس طالب ماندن است ، که البته ماندنى در کار نیست ؛ صبح زود صبحانه بخورد ، کفشِ خوب بپوشد، قرض خود را کم کند و با زنان کمتر آمیزش کند .
منابع

۱٫ الإسراء : ۲۷ .کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۳ ، صفحه ۵۵۲ ، حدیث ۴۸۹۹ ، علل الشرائع ، صفحه ۵۱۵ ، حدیث ۵ ، الاختصاص ، صفحه ۱۳۲ ، مکارم الأخلاق ، جلد ۱ ، صفحه ۴۵۶ ، حدیث ۱۵۵۲ کلّها عن أبی سعید الخدری ، بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۱ ، حدیث ۱ ، دان
۱۰٫ کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۳ ، صفحه ۵۵۲ ، حدیث ۴۸۹۹ ، علل الشرائع ، صفحه ۵۱۵ ، حدیث ۵ ، الأمالی للصدوق ، صفحه ۶۶۳ ، حدیث ۸۹۶ کلّها عن أبی سعید الخدری ، بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۱ ، حدیث ۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۶۸
۱۱٫ کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۳ ، صفحه ۵۵۵ ، حدیث ۴۹۰۴ ، الکافی ، جلد ۶ ، صفحه ۳۱۴ ، حدیث ۶ ، المحاسن ، جلد ۲ ، صفحه ۲۵۳ ، حدیث ۱۷۹۷ وفیهما «أکل القدید الغابّ» بدل «والغشیان على الامتلاء» ،بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۹۰ ، حدیث ۳۲ ، دانش نامه ا
۱۲٫ کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۳ ، صفحه ۵۵۶ ، حدیث ۴۹۱۴ ، الخصال ، صفحه ۵۲۰ ، حدیث ۹ ، الأمالی للصدوق ، صفحه ۳۷۸ ، حدیث ۴۷۸ کلّها عن الحسین بن زید عن الإمام الصادق عن آبائه علیهم السلام ، المحاسن ، جلد ۲ ، صفحه ۴۱ ، حدیث ۱۱۳۱ عن سلیمان بن جعفر الب
۱۳٫ کنز العمّال ، جلد ۱۶ ، صفحه ۳۵۵ ، حدیث ۴۴۹۰۲ نقلاً عن ابن النجّار عن أنس ، دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۰۴ ناسور ، بیماریى است که در محاق چشم، اطراف مقعد و بُن دندان ، ظاهر مى شود و موجب جراحتى چرکین در موضع بیمارى مى گردد (ر .ک : لغت نامه دهخدا
۲٫ الجعفریّات ، صفحه ۹۶ عن الإمام الکاظم عن آبائه علیهم السلام ، النوادر للراوندی ، صفحه ۱۲۰ ، حدیث ۱۲۹ عن الإمام الصادق عن أبیه عنه علیهم السلام ، دعائم الإسلام ، جلد ۲ ، صفحه ۲۱۳ ، حدیث ۷۸۱ عن الإمام الصادق علیه السلام نحوه ، بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳
۳٫ الخصال ، صفحه ۲۷۰ ، حدیث ۹ عن ابن عبّاس ، روضه الواعظین ، صفحه ۳۳۸ ، بحار الأنوار ، جلد ۵۹ ، صفحه ۳۴ ، حدیث ۱۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۵۰۸
۴٫ الکافی ، جلد ۵ ، صفحه ۴۹۸ ، حدیث ۱ ، المحاسن ، جلد ۲ ، صفحه ۲۵ ، حدیث ۱۰۹۷ ، مکارم الأخلاق ، جلد ۱ ، صفحه ۴۶۰ ، حدیث ۱۵۶۶ ، الاختصاص ، صفحه ۲۱۸ ، بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۹ ، حدیث ۲۸ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۱۰
۵٫ الکافی ، جلد ۵ ، صفحه ۵۳۹ ، حدیث ۵ ، علل الشرائع ، صفحه ۸۲ ، حدیث ۱ عن ابن أبی عذافر الصیرفی ، کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۱ ، صفحه ۹۶ ، حدیث ۲۰۲ نحوه ، بحار الأنوار ، جلد ۸۱ ، صفحه ۸۶ ، حدیث ۶ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۰۲
۶٫ المعجم الأوسط ، جلد ۳ ، صفحه ۳۲۶ ، حدیث ۳۳۰۰ عن أبی هریره ، کنز العمّال ، جلد ۱۶ ، صفحه ۳۵۲ ، حدیث ۴۴۸۸۵ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۴۹۸
۷٫ تهذیب الأحکام ، جلد ۷ ، صفحه ۴۱۴ ، حدیث ۱۶۵۵ عن أبی راشد عن أبیه دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۱۴
۸٫ طبّ الإمام الرضا علیه السلام ، صفحه ۲۸ ، بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۶۸
۹٫ عیون أخبار الرضا علیه السلام : ۲ / ۳۸ / ۱۱۲ منتخب میزان الحکمه :

Warning: Trying to access array offset on null in /home3/pakimani/public_html/wp-content/themes/goodnews/framework/functions/posts_share.php on line 66

Warning: Trying to access array offset on null in /home3/pakimani/public_html/wp-content/themes/goodnews/framework/functions/posts_share.php on line 82