1ـ و قال محمد بن الحسن لقیت من عله عینی شده فکتبت الی ابی محمد علیهالسلام اساله ان یدعو لی فلما نفذ الکتاب قلت فی نفسی لیتنی کنت سالته ان یصف لی کحلا فوقع بخطه یدعو لی بسلامتها اذ کانت احداهما ذاهبه و کتب بعده اردت ان اصف لک کحلا علیک بصبر مع الاثمد کافورا و توتیا فانه یجلو ما فیها من الغشاء و ییبس الرطوبه قال فاستعملت ما امرنی به علیه السلام نصحت و الحمدلله.
بحارالانوار 50-299 ـ باب 3 ـ معجزاته و معالی اموره صلوات
ترجمه: محمد بن الحسن گفت از علت چشم درد شدیدی که گرفتار شدم پس برای ابی محمد علیهالسلام نوشتم آن را سوال کردم. همانا برای من بیان کرد چیزی که اثر دارد از کتاب (قرآن) به خودم گفتم ای کاش خود آنجا بودم و سوال میکردم او را و اینکه سرمه کشیدن را برای من و صف کند پس با خط خودش نوشت برای من سلامتی چشم را بیان کرد همگامی که باشد باید یکی از این دو مورد، کم شدن نور جشم و نوشیت بعدش اینکه میخواهم برای تو وصف سرمه کشیدن را کنم، سرمه کشیدنی که به گیاه صبر همراه سرمه کافور … و توتیا است. پس همانا روشن میکند چیزی که در چشم از پرده است و (مورد دوم) خشک شدن رطوبت چشم فرمود پس استعمال کردم به آنچه امام علیهالسلام من را امر کرد و در نتیجه سلامتی پیدا کردم و شکر خدا.
2ـ الطب، (طب الائمه علیهم السلام) عن احمد بن حبیب عن نضر بن سوید عن جمیل بن صالح عن ذریح قال شکا رجل الی ابی جعفر الباقر علیهالسلام بیاضا فی عینه فقال خذ توتیا هندی جزءا و اقلیمیاء الذهب جزءا و اثمد جیدا جزءا و لیجعل معها جزءا من الهلیلج الاصفر و جزءا من اندرانی و اسحق کل واحد منها علی حده بماء السماء ثم اجمعه بعد السحق فاکتحل به فانه یقطع البیاض و یصفی لحم العین و ینقیه من کل عله باذن الله و عزوجل. بحارالانوار 59 ـ 147 ـ باب 57 ـ معالجات العین و الاذن …
ترجمه: احمد بن حبیب … گفت: مردی پیش امام محمد باقر علیهالسلام از سفیدی در چشمش شکایت کرد پس فرمود توتیا هندی یک جزء و اقلیمیاء الذهب (دوده طلائی) یک جزء و یک جزء هم سرمه را بگیرد و با آنها یک جزء از هلیله زرد و جزئی از أندرانی[1] (اشق ـ اشه) و هر یک از اینها را بتنهایی با آب باران کوبیدم سپس بعد از کوبیده شدن جمع کردم بعد به چشمم سرمه کشیدم در نتیجه سفیدی چشم را از بین برد و این دارو گوشت چشم را طراوت و پاکی میبخشد و چشم را از هر بیماری پاک و تمیز میکند بخواست خداوند.
گیاه دارویی ارزشمند quotation mark، تـوتیا به علت چرای زیاد احشام و استفاده بیش از حد کوهنوردان و روستاییان از آن در حال نابودی است.
توتیا از عناصری هست که در شعر فارسی مانند پدیده های دیگر بسیار کاربرد فراوانی یافته و شاعران از آن به عنوان یک عنصر تخیلی و تصویر ساز بهره گرفتند.
کردم ز سنگ ریزه ره توتیای چشم
تا آنچه کس ندید بدیدم به صبحگاه
این گیاه دارویی به نام پریمولا اریکولاتا از خانواده پریمولاسه، در گویش های محلی از آن به عنوان توتیا، پامچالِ جویباری و پامچالِ طنازی یاد می شود.
پامچال جویباری
توتیا در استان های آذربایجان غربی، همدان، کردستان و مرکزی در دامنه رشته کوه های زاگرس در ارتفاع بین 2 هزار تا 2 هزار و 400 متر بالاتر از سطح دریا رشد می کند.
این گیاه دارویی هر سال تنها در مدت 10 تا 15 روز در اردیبهشت عمر می کند.
بر اساس نوشته های تاریخی ،پـادشاهان هندی از این گیـاه بـرای درمان بیماریهای چشمی خود استفاده می کردند.
از وسط بـوته این گیاه ساقه ای به ارتفاع 15 تا 20 سانتی متر رشد می کند که روی آن گلی زیبا به رنگهای صورتی و بنفش شکوفه می زند.
در زیر این گل 2 تا 3 سانتیمتر گـرد سفید رنگی وجود دارد که با قطع کردن گل آن، گرد سفید رنگ را به داخل چشم و زیر پلک بـه مـدت 10 ثانیه نگه می دارند تا گرده به خوبی چشم جذب شود.
اگـرچه این کـار سوزش مسرت بخشی را در پی دارد و پس از یک دقیقه هـم اشک زیـادی را از چشم سرازیر می کند اما موجب پاکیزگی و شفافیت چشم می شود.
گیـاه دارویی تـوتیا تقویت کننده و تنظیم کننده اعمال فیزیولوژیکی چشم است.
استفاده از این گیاه ماهیچه های اطراف و داخل کره چشم به ویژه ماهیچه های حرکت دهنده عدسی چشم که عمل تطابق را به عهده دارند تقویت می کند.
استفاده از این گیـاه قبـل از طلوع آفتاب توصیه شده است چون بـا تـابش نـور خورشید به گرد سفید رنگ ساقه آن، خاصیت و مقدار این گرد را کم می کند.
جلوگیری از آب سیاه، آب مـروارید، تراخم و خشکی چشم، فواید استفاده از گیاه توتیا است.
پزشکان و کارشناسان گیاهان دارویی هم می گوید: گیاه دارویی توتیا تقویت کننده و تنظیم کننده اعمال فیزیولوژیکی چشم است.
توتیا از پیری زودرس چشم و شب کـوری جلوگیری می کنـد، سبب تحریک غـدد اشکی و غدد مترشحه لبه پلکها می شود ، کره چشم را مرطوب و شفاف کرده و از تار شدن و کم نور شدن چشم جلوگیری می کند.
عدهای بر این باورند که باید این پودر را در شیر تازه ریخته و آنرا خشک نمایند و عدهای دیگر آنرا در آبغوره حل کرده و برای مصارف بعدی نگهداری مینمایند.
اطبا سنتی معتقدند که کشیدن توتیا در چشم باعث از بین رفتن تاری چشم و چشم درد میگردد.
همچنین با استعمال آن ماهیچههای چشم از جمله ماهیچههای حرکت دهنده عدسی چشم تقویت شده و بنابراین افرادی که از این دارو استفاده مینمایند دیرتر به پیر چشمی مبتلا میگردند.
توتیا ضدعفونی کننده بسیار قوی است و بنابراین در گذشته با توجه به آلودگیهای میکروبی فراوان کسانی که از آن استفاده مینمودهاند از بیماریهای چشمی به دور بوده و به چشم درد مبتلا نمیشدهاند.
همچنین توتیا سبب تحریک غدد اشکی و غدد مترشحه لبه پلکها شده و سطح کره چشم را مرطوب و شفاف میسازد و چون دافع رطوبات اضافی داخل چشم میشود از تار شدن یا کم شدن نور چشم جلوگیری میکند.
استفاده از این دارو خونرسانی به شبکیه و سایر قسمتهای چشم را تنظیم نموده و چشم کمتر به شبکوری مبتلا میگردد.
همچنین میتواند در ترمیم بعضی از ضایعات چشمی نیز کمک نماید.
ستفاده از این گیاه قبل از طلوع آفتاب توصیه شده چراکه هنگامی که نور خورشید به گرد سفید رنگ این گیاه بتابد خاصیت ومقداراین گرد کم میشود.
بررسیهای جدید نشان داد که توتیا کاملاً در محیط اسیدی محلول بوده و در محیطهای خنثی و قلیایی نامحلول می باشد.
این گیاه در ادبیات فارسی هم به عنوان روشنی بخش دیده به کرات به کار رفته است.
توتیا در ادبیات و شعر فارسی کاربرد فراوانی دارد و شاعران برجسته ایرانی از جمله حافظ در آثار ارزشمند خود از آن به عنوان یک عنصر تخیلی و تصویرساز بهره برده اند.
به هر حال بـا توجه به اهمیت این گیاه دارویی و ازسوی دیگر امکان کم تکثیر آن در کوتاه مدت ضروری است مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی راهکارهای علمی و عملی برای تکثیر این گیاه ارائه دهد و از سوی دیگر در جهت حفظ این گونه ارزشمند از چرای بی رویه احشام و استفاده بیش از حد کوهنوردان و روستاییان جلوگیری کرد.
امراض چشم و راه درمان
امراض چشم
رعایت چند نکته:
کسانی که مایلند چشمانشان سالم باشد بایستی نکات زیر را رعایت کنند.
1- به جسم سفید و خیلی شفاف نگاه نکنند.
2- از نگاه کردن به خطوط ریز و نقشه های خیلی دقیق که موجب صرف نور زیاد است خودداری شود.
3- زیاد گریه نکنند.
4- جلوی آتش شدید ننشینند.
5- در آفتاب شدید و خورشید را نگاه نکنند.
6- سعی کنید که باد قوی به چشم بر خورد ننماید ( مثل موتور سواری و غیره).
7- به جسمی مدت زیاد بطور قائم نطر نیفکنند.
8- از ورود گرد و خاک و دود به چشم جلوگیری کنند.
9- هوای بسیار گرم و هوای بسیار سرد و دیدن اشیاء روشن و درخشان که بازتاب آنها موجب آزار چشم گردد مثل آینه ایکه مقابل آفتاب گرفته باشند و نور آنرا به چشم برسانند ( خودداری کنند ).
10- از زیاد بر پشت خوابیدن و خواب در هنگام پری شکم و غذای غلیظ و دیر هضم و خیلی گرم و پیاز بپرهیزند زیرا موجب زیان چشم است.
11- خوردن بیش از اندازه نمک و غذای شورپرهیز کنند.
12- زیاد بیداری و زیاد خوردن در شب.
13- جلوگیری از یبوست شدید.
مواردی که برای چشم مناسب است عبارتند از:
1- سر را در آب شیرین و صاف فرو بردن و چشم در آن باز کردن.
2- سرمه و توتیا به آب بادیان یا آب مرنجوش و مرزنجوش پروره در چشم کشیدن.
3- چون چشم از اعضای مرطوب است و اکثر رطوبت و سردی ها باعث ضعف آن می شود لذا بایستی از سرمه خشک جلا دهنده چشم استفاده نمایند تا چشم سالم بماند.
4- با آب حضض در هر ماه سه بار چشم را بشویند.
5- رعایت حفظ محیط چشم یعنی مزاج چشم را به حالت طبیعی نگهداشتن برای این کار اگر مزاج چشم خشک باشد روغن بادام بنفشه یا روغن کدو در بینی بچکانند از سرمه مناسب نیز بکار برند اگر مزاج چشم گرم باشد اول باید آنرا با گلاب یا آب گیشنیز یا با آمله بشویند سپس سرمه مناسب بکار برند و اگر مزاج چشم تر باشد به گلاب و سماق شسته سرمه کشند.
6- اگر در هنگام خواب هر روز به آب سرد بینی را بشویند چشم از بیشتر بیماریها در امان خواهد بود.
7- اگر مدتی پی در پی هر روز یک گرم آمله کوبیده در عسل حل کرده میل نمایند قوت چشمها زیاد می گردد.
8- برای ورم ملتحمه شستشو با کل بنفشه یا نیلوفر یا گل سرخ نافع است ولی باید دانست که: پاکسازی بدن از خلط غالب مزاج اصل و اساس درمان هر عضو بیماری است و برای ازدیاد بینائی و تقویت چشم شستشو با گل گندم و خوردن آن برای این مطلب توصیه می شود.
( جالینوس گفته است که نرم داشتن طبع و پاکسازی بدن از از خلط غالب مزاج شرط اساسی معالجه است.
فرو رفتن جسم خارجی در چشم
در این حالت به هیچ وجه نباید چشم را بمالید زیرا ممکن است جسم خارجی در چشم فرو رود. بیمار بایستی دهان خود را باز کند و مرتبا چشم خود را باز کرده و بهم بزند تا اشک بیشتری ترشح شود زیرا اینکار به خروج جسم از چشم کمک می کند با یک قطعه پنبه ای که بر میله ای پاکیزه پیچیده شده باشد به آهستگی در کنار جسم خارجی قرار دهند و به آهستگی آن را بردارند یا اینکه به وسیله سرشی نازک و تمیزی بطور افقی در مسیر جسم خارجی قرار داده می شود جسم خارجی را به طرف کنار چشم رانده و آن را بردارند – اگر جسم خارجی کاملا در چشم فرو رفته باشد بدون دتکاری باید به چشم پزشک مراجعه نمایند ناگفته نماند که در ابتداء در صورتیکه چشم زخم نباشد کمی نشاسته روی آن ریخته تا با آب چشم خارج گردد یا به وسیله قطعه پنبه به آهستگی روی آن بکشند تا نشاسته همراه جسم خارج گردد.
درمان در مزاجهای مختلف فرق خواهد کرد و درخواست نسخه در خصوص بیماریهای : ورم ملتحمه چشم، کم سوئی چشم، برف و برق گرفتگی چشم، در روز برقراری آن در شب ضعف بینائی، کم سوئی در روز، آب ریزش چشم، ترس از نور، شب کوری، خارش پلک، خارش کناره های پلک، ریختن مژه ها، ( خارش و آب ریزش، ورم ملتحمه بهاره یا حساسیت چشمی قرمزی و تیره گی قرنیه ) باید غالب مزاج معلوم گردد و پس از آن به شما عزیزان ارائه می گردد چون در رابطه با هر مزاج نسخه های متعدد وجود دارد.
Warning: Trying to access array offset on false in /home3/pakimani/public_html/wp-content/themes/goodnews/framework/functions/momizat_functions.php on line 104
Warning: Trying to access array offset on false in /home3/pakimani/public_html/wp-content/themes/goodnews/framework/functions/momizat_functions.php on line 156
Warning: Trying to access array offset on null in /home3/pakimani/public_html/wp-content/themes/goodnews/framework/functions/posts_share.php on line 66
Warning: Trying to access array offset on null in /home3/pakimani/public_html/wp-content/themes/goodnews/framework/functions/posts_share.php on line 82
